IMH-visie als rode draad in netwerksamenwerking jonge kind
Goede en effectieve netwerksamenwerking op het gebied van geboortezorg en gezinsgerichte jonge kind ondersteuning, past helemaal in deze tijd van preventie en investeren in een Gezonde Generatie. De Infant Mental Health (IMH) benadering helpt dit te realiseren, door als rode draad verschillende domeinen met elkaar te verbinden. Om daartoe te komen heeft IMH Nederland de afgelopen jaren gebouwd aan diverse leerproducten en tools op het gebied van Parent en Infant Mental Health. In dit blog lees je alle mogelijkheden die er op dit moment zijn.
Het ontstaan van IMH competenties binnen netwerken
Binnen een integraal zorgnetwerk werken professionals met verschillende achtergronden zichtbaar met elkaar samen. Sommige professionals binnen het netwerk zijn gericht op screening, anderen preventie, sommigen op beleid en verbinding en anderen zijn expert in gespecialiseerde behandeling. Vaak zijn zorgnetwerken gericht op specifieke aandoeningen of een doelgroep. Naast de uitvoer van zorg, hebben deze netwerken doelen en projecten om de zorg in een regio verder te verbeteren.
Zorgnetwerken fungeren als een flexibele schil, om het gezin dat de hulpvraag stelt. Telkens wordt er op maat gehandeld naar aanleiding van uitkomsten van een goede triage. Steeds staat de behoefte van het gezin daarbij centraal.
IMH-netwerken
Het idee van netwerksamenwerking specifiek gericht op de doelgroep 1e 1000 dagen, is al tientallen jaren oud. Zo weten we dat in Michigan eind jaren ’70 voor het eerst een trainingsprogramma opgezet is, waarin professionals met verschillende achtergronden (social work, psychologie, verpleegkundige en counseling) vaardigheden leerden om in hun eigen regio meer zorg voor de allerkleinsten en hun gezin van de grond te krijgen. De IMH-visie werd daarbij als belangrijke grondhouding genomen, om netwerksamenwerking en preventie goed van de grond te krijgen. Er werd daarbij een verbinding gelegd tussen het medisch domein en het sociaal domein en huisbezoeken kregen een prominente plek.
Verschillende competenties, vaardigheden en kwaliteiten zijn nodig in een netwerk
Deze inrichting in de praktijk geeft veel inzichten, bijvoorbeeld wie welke taken kan uitvoeren en wie welke verantwoording heeft. Dit werd vastgelegd in een model van taken en competenties genoemd als het Michigan Endorsement Model (Weatherston, Kaplan-Estrin & Goldberg, 2009). Dit model is een samenhangend systeem van training, supervisie en intervisie. In de evaluatie bleek dat de gedeelde IMH-visie helpend is om binnen je eigen werksetting en de gemeenschap vertrouwen te krijgen voor vernieuwing en verbetering van zorg aan gezinnen met baby’s.
Omdat in Nederland nog geen gedifferentieerd systeem van IMH netwerksamenwerking bestond, heeft IMH Nederland met ondersteuning van ZonMW in 2022 eerste beschrijvingen van IMH netwerkzorg gemaakt. Een belangrijk aspect hierbij, is dat er meer diversiteit in opleidingsroutes beschikbaar is. Zo kan elke professional binnen en een IMH netwerk, zich IMH kennis en vaardigheden eigen maken die passend bij zijn of haar taken zijn. De beschrijving van de netwerkzorg en de verbinding tussen sociaal domein en medische domein vanuit de IMH-visie kan een goede basis zijn, binnen regio’s die een Integrale Gezinspoli opzetten.
Zorgkaart jonge kind
Het werkveld van Infant Mental Health is multidisciplinair en kan je grofweg onderverdelen in 6 domeinen. Wanneer er in deze domeinen vanuit de IMH-visie gedacht en gehandeld wordt, kan er multidisciplinair en domeinoverstijgend worden samengewerkt omdat ieder vanuit eenzelfde manier kijkt naar verklaringen en oplossingen binnen een gezin. Je kan de IMH-visie zien als een rode draad, die de domeinen met elkaar verbindt. Het stimuleert de netwerksamenwerking in een zorgregio en versterkt het opzetten van een Integrale Gezinspoli.
Je kan de IMH benadering zien als een grondhouding, die je toevoegt aan je basisberoep. Door professionals met verschillende achtergronden bekend te laten worden met de IMH benadering, hebben ze dezelfde informatie over een gezonde ontwikkeling van een (ongeboren) baby en jong kind. Ouders worden steeds bekender met de term IMH via het platform IMH voor ouders. Dit helpt om samen tot een plan te komen.
Opleidingsroutes om IMH kennis in een integraal netwerk zichtbaar te maken
Bij integrale samenwerking, vul je elkaar aan. Niet iedereen in een netwerk hoeft dus precies dezelfde IMH kennis te hebben.
IMH Nederland vindt het belangrijk dat een opleidingsroute gedegen is opgebouwd, waarbij uitgelegd kan worden voor welke kennis en competenties professionals worden opgeleid. Zo weet je van elkaar wie wat kan. Erg belangrijk bij het vinden van de juiste hulp.
Er is door IMH Nederland daarom gekozen om een model te hanteren dat wereldwijd gebruikt wordt. Bij de inrichting van netwerksamenwerking sluiten we aan bij de kaders die afgelopen decennia ontwikkeld zijn bij diverse partners van de WAIMH, namelijk het Engelse – , Amerikaanse – en het Australische systeem.
Op basis van deze modellen zijn er naast de IMH-specialist en IMH consulent aanvullende routes gekomen, die IMH-visie verbinden aan de praktijk: Infant Family Helper, Infant Family Associate, Infant Family Practitioneren IMH-mentor. Op deze manier weet je dan ook wie er binnen de een samenwerking, welke IMH expertise heeft.
Overzichtskaart IMH netwerkzorg
Infant Family Helper
Met minimaal 15 uur IMH – scholing (theorie – en vaardigheidsonderwijs) en een opleidingsachtergrond binnen de overzichtskaart IMH Nederland kun je opleiden tot Infant Family Helper. Een e-learning IMH gevolgd door een vaardigheidscursus voldoet bijvoorbeeld aan de scholingseisen. Alleen een e-learning volstaat niet voor de opleidingsroutes.
Voor de Infant Family Helper staat signalering en gezondheidsbevordering centraal.
Infant Family Associate
Heb je minimaal 30 uur aan IMH – scholing (theorie en vaardigheidsonderwijs) , heb je een opleidingsachtergrond binnen de overzichtskaart IMH Nederland, ben je geregistreerd bij een beroepsvereniging en werkzaam met jonge kinderen en hun gezin, dan ben je opgeleid tot Infant Family Associate. Met onze basiscursus IMH van 60 uur voldoe je aan de scholingseis. Het doel van deze basiscursus is om professionals kennis te laten maken met de basisprincipes van Infant Mental Health en hoe je dit gedachtegoed kan toepassen in de (klinische) praktijk. Alleen een e-learning volstaat niet voor de opleidingsroutes.
In de basiscursus, met recente empirische kennis, leren we professionals werken en denken vanuit de Infant Mental Health, een visie die alle behoeftes meeneemt: het kind, de ouders, de hulpverleners én het netwerk hier omheen. Voor een Infant Family Associate staan vaardigheden op het gebied van triage en preventie centraal.
Infant Family Practitioner
De Basis – en Verdiepingscursus (220 uur scholing) bij IMH Nederland leidt op tot Infant Family Practitioner. We bieden je in deze scholing alles wat je nodig hebt om uit de voeten te kunnen in de 1e lijn, 2e lijn, jeugdhulpverlening en/of in de gezinsbehandeling náast andere professionals, die werken vanuit de Infant Mental Health Visie. We gaan hierbij uit van een systemische visie die alle perspectieven bij een hulpvraag meeneemt: het kind, de ouders, de zorgverleners én het netwerk eromheen. We verbinden de IMH visie met de bestaande referentiekaders zoals een systeemtherapeutisch referentiekader en een cognitief gedragstherapeutisch referentiekader. Je krijgt een complete rugzak om gezinsgericht te werken. Modules die je tijdens de opleiding krijgt zijn onder meer Ouder-Baby Interventie (OBI), Acceptance and Commitment Therapie (ACT), Schemacoaching, Werken met Veerkacht en basisblok begeleider NIKA.
Als Infant Family Practitioner leer je dan ook een aantal concrete methodieken en interventies waar je mee kunt werken, passend bij jouw werkveld.
IMH Mentor beleid & kennisdeling
Ben je Infant Family Associate, Infant Family Practitioner, IMH-consulent of IMH-specialist en wil jij je verdiepen in beleidsmatig – en projectmatig werken vanuit de IMH-visie? Verdiep je dan verder als IMH Mentor. Je gaat aan de slag met het maken van een eigen project – en/of implementatieplan voor je organisatie of regio. Denk bijvoorbeeld aan een scholingsplan of de uitrol van een plan voor netwerkzorg of Integrale Gezinspoli.
Naast de meer beleidsmatige kant van het werken met de doelgroep -9 maanden tot en met 5 jaar, leer je ook hoe je de kennis goed kan overdragen met materialen van IMH Nederland (train-de-trainer route). Op deze manier kan je als organisatie of regio bouwen een je eigen IMH kennis – en leernetwerk.
Meer weten over IMH Netwerkzorg?
Als platform hebben we al veel regio’s ondersteund met onze ervaring en tools. We helpen jou ook graag verder, zodat je niet alles opnieuw hoeft uit te zoeken. Vraag een vrijblijvend gesprek bij ons aan.