IMH-visie kijkt breder dan het jonge kind
Infant Mental Health (IMH) verwijst naar de sociale en emotionele ontwikkeling van baby’s en jonge kinderen. Daarbij richt de visie zich specifiek op de context van de relaties met ouders en verzorgers. In die context leert een jong kind namelijk om emoties en gedrag te ervaren, te reguleren en te uiten. Het jonge kind leert om hechte relaties op te bouwen, om de wereld te verkennen, te vertrouwen en ervan te leren. In deze eerste jaren, van preconceptie tot en met 5 jaar ontstaat de fundering van het mensenleven. Die fundering dient als basis voor de rest van het leven. En om die reden, is het belangrijk dat we als zorgstelsel en maatschappij weten, dat niet alleen jonge kind professionals de IMH-visie kunnen toepassen. Juist als je werkt met volwassenen kun je een enorme bijdrage leveren!
Infant Mental Health een breed spectrum
De term infant verwijst naar een baby. Je zou daarom denken dat het specialisme IMH, vooral gericht is op professionals die met baby’s werken. Niets is minder waar! IMH omvat meer dan alleen de babyfase. De term IMH is meer als een paraplu boven verschillende definities. Dat komt omdat het vakgebied zich door de tijd hen verder ontwikkelt heeft.
Inmiddels wordt er bijvoorbeeld internationaal vaker gesproken over Infant and Early Childhood Mental Health (IECMH). Dit maakt de scoop al breder en omvat zowel de babyleeftijd als de leeftijd van het jonge kind. Maar er zijn nog meer termen. Zoals die van Perinatal Mental Health dat meer gericht is op de mentale gezondheid van volwassenen die een kinderwens hebben, zwanger zijn of waar de baby net geboren is. Of Parent-Infant Mental Health (PIMH) waarbij de focus meer ligt op de kwaliteit van de relatie tussen ouder en baby. Early Childhood Mental Health professionals richten zich meer op het mentale welzijn van peuters en kleuters, en hoe zij leren omgaan met emoties, relaties en hun omgeving. Kortom, er zijn internationaal vele subgebieden waarbij ze allemaal de ontwikkeling van het jonge kind in relatie zien tot de belangrijke opvoeders. Heel systemisch dus.
Prenataal, perinataal en postnataal
Terug naar Nederland. Want daar zien we diverse termen op het gebied van geboorte en zwangerschap. De term ‘nataal’ gaat over alles rondom de geboorte. Als je daar ‘pre’ voorzet, krijg je prenataal en dat betekent voor de geboorte. Zet je de term ‘peri’ ervoor, dan krijg je perinataal en heb je al een kleine overlap met prenetaal; want perinataal gaat over zowel vlak voor de geboorte als ook rond de bevalling. De term ‘post’ gaat over de periode na de geboorte. In de praktijk worden de termen vaak door elkaar gebruikt. Toch is het belangrijk om daar onderscheid in te maken; want de rol van de (ongeboren) baby en hoe je deze betrekt kan per fase verschillen.
IMH als paraplu
Veel mogelijkheden dus als het gaat om werken met aanstaande ouders en gezinnen met jonge kinderen. Misschien is daarom de term IMH wel fijn, want die kunnen we in Nederland zien als een overkoepeling van al die subspecialismen. Er is onder de vlag van de IMH-visie zowel aandacht voor de kinderwens, de zwangerschap, voor de ouder-kind relatie als ook voor de baby en het jonge kind. De hele range van -9 maanden tot en met 5 jaar telt daarbij mee. Er wordt gekeken naar de band tussen ouder en kind, naar het welzijn van de ouder én naar het welzijn van het kind. Heel breed omvattend dus.
Professionals betrokken bij jonge gezinnen
In Nederland zijn er vele professionals betrokken bij aanstaande ouders of gezinnen met jonge kinderen. In onderstaande overzichtkaart zie je dat terug. Van kinderwens tot en met 5 jaar is uitgeschreven welke domeinen er in Nederland zijn. Als je dit toespitst op professionals, ga je zien dat er heel veel verschillende professionals zijn, die allen een rol kunnen hebben in het gezin. Ieder heeft zijn eigen achtergrond en focus, van fertiliteitsarts of psychiater bij de crisisdienst, tot aan de kinderopvangleidster en WMO-consulent. Toch dienen ze hetzelfde doel: bijdragen aan de (mentale) gezondheid van het gezinslid. Hoe mooi zou het zijn als we daarbij allemaal oog houden voor het welzijn van de allerkleinsten in het gezin?
De IMH-visie kan de rode draad zijn die deze verschillende professionals met elkaar verbindt. En dat is een kans, want zo draagt ieder een steentje bij aan een gezonde generatie.
De IMH-visie juist voor in de volwassenzorg
Inmiddels zijn er in Nederland vele organisaties getraind in werken vanuit de IMH-visie. In de laatste jaren zien we vooral terug dat de jeugdzorg, jeugdgezondheid (JGZ), kinderopvang, onderwijs en ziekenhuizen zich verdiepen in gezinsgerichte zorg volgens de IMH-visie. Op het moment dat zij in beeld komen, zijn er helaas vaak al hulpenvragen over de (bedreigde) ontwikkeling van het kind.
Voorkomen is beter dan genezen
Een deel van die jonge kinderen met een bedreigde ontwikkeling, groeit op in een gezin waar er veel speelt. Vaak zijn ouders in behandeling bij de GGZ, verslavingszorg of LVB-zorg. Daar is de zorg vaak gericht op de hulpvraag van de (aanstaande) ouder. Er is soms wel aandacht voor kinderen in huis, maar de impact van de mentale klachten op het kind worden vaak niet mee behandeld. En dat biedt mogelijkheden….
Denk maar eens: wat zou er gebeuren als de collega’s van volwassenenzorg hun cliënten die een kinderwens hebben, zwanger zijn of baby’s opvoeden begeleiden wat de impact van de klachten is op de baby? Wat als zij deze (aanstaande) ouders zouden ondersteunen vanuit de IMH-visie of sneller de juiste expertise inlussen? Zouden we dan minder aanmeldingen in het jeugddomein hebben? Het is absoluut de moeite waard om daar samen aan te werken!
De IMH-visie ook iets voor jou?
Misschien zie jij wel volwassenen die een kinderwens hebben, of een baby of jong kind opvoeden? En misschien wil je wel ontdekken wat de IMH-visie kan betekenen voor jou en voor ouders? Maak eenvoudig kennis met onze gratis tools via Starten met de IMH-visie. In onze winkel kan je ook kijken of er een scholing is die aansluit bij jouw opleidingswensen. En wil je dat we vrijblijvend op maat met jou en/of je team meedenken? Laat het ons weten door te mailen naar info@imhnederland.nl